Ober maduong’ mar Peony ma Pink ma Mudho wuok kuom kido mare mag genetik ma ok ng’ich, ma miyo jonyiew ma ng’iewo gik moko madongo ma ng’ato nyalo ng’eyo e chiro. Kaka kit yien ma ne odongo e higa mar 1977, ng’injo mag Tongyun Peony ma nigi rangi makwar ma ng’ich, ma nigi rangi ma ng’ich kendo ma opogore opogore. Rangi makendeni wuok kuom kaka kit gik moko nyisore e kindgi, to ok kuom gik ma ji loso. Chakre ng’injo nyaka ng’injo, rangino siko ka ng’injo, ma ok otur kata loko rangi, ma miyo ng’injono bedo ma ng’ato ok bi wilgo moloyo rangi ma pile ma ng’injo ma ng’injo. Kido mar maua mare chalo ahinya gi rose- kendo nigi ng’injo, ka nigi ng’injo mopogore kendo ma oket maber. Bang’ yawo, maua ng’injo malo kendo gi ng’wono, ka gikonyo yien ma borne romo diere - kod ng’injo ma nigi teko, ma miyo gik moko duto nenore ni nigi luor kendo ma ng’ich. Neno ma ochung’ motegno ni en duoko mar loso maber gik mopogore opogore kuom kinde malach, ma chopo dwaro maduong’ mar giko mar chiro mar “ber ma ok ng’ich kendo ng’eyo ma malo,” ma konyo jonyiew ma ng’iewo gik moko e duka mapiyo mondo oket ber mopogore opogore e kind gik ma chalre.


Peony ma pink makwar nyiso ber mar kit yien kod ng’injo mag maua mag kit Peony mar Tongyun, kendo ochung’ne ahinya gik ma kelo lit e lalruok e chiwo gik moko e duka kendo dwoko piny pesa ma itiyogo e tiyo kanyakla. Ka peonies ipogo kaka maua ma otur kata ma iketo e pong’, ng’injo kod siro ma ng’injo mag maua nigo, mulo achiel kachiel kwan mar gik ma olalo. Peonies mag Tongyun gin gi kido mag ng’injo ma nigi ng’injo mapek kendo ma ochung’ tir kendo ma nigi ng’injo maduong’ e ng’injo mag maua, ma miyo gibedo gi geno maber moloyo ka iporo gi yien ma pile. E kinde mag keyo, ketogi e paket, ketogi e mtoka kendo gologi, kod terogi mabor, ok gin gik ma nyalo ng’injo kata kethore ahinya. Okang’ ma kamano wuok kuom kido mag dongruok ma kit yienno nigo kendo inyalo losogi mondo owinjore gi gik ma itiyogo e piny mangima maonge yore mamoko mag medo teko. Bende, oboke mage matek kendo ma ralum makwar nigi teko maduong’ mar loso gik ma nyalo konyogi e loso gik moko, kendo gimedo miyo wich mag maua gik ma konyogi e kinde ma gipogogi. Ka oriw gi yore mag ng’ado yien ma ng’ato nyalo ng’ado e bwo ng’injo mag maua, mano miyo kinde ma pi nyalo ng’adoe kendo ritogi medore, ma dwoko piny gik ma ng’ato nyalo ng’ado e kinde ma iketoegi. Kaluwore gi kido mag gik ma opogore opogore, mano dwoko piny pek mag chudo mag keto gikmoko ne jonyiew ma ng’iewo gikmoko e duka.
Gik ma ji timo e kitgi kod tiende mag ranyisi mag kit peony ma pink makwar mar Tongyun keto nengo mar chuny e gik ma jonyiewgi loso e giko, ma miyo gibedo gi nyalo mar ng’ado bura e chiro. Nying “Tongyun” owuon nigi tipo mar “boche makwar ma nyiso chieng’,” ma, ka oriw gi puonj ma ng’ato nigo mar “mwandu kod ngima maber” ma tudruok gi peonies, loso puonj makende mar “ber kod ngima maber.” Kido mar kit oganda ariyoni owinjore gi dwaro mag mich kod nyasi mopogore opogore. E chiro mar maua mag Higa Manyien mar Dwe, rangi mare ma pink mapek kod ranyisi maber ma en-go winjore gi gik ma timore e nyasi, ma miyo obedo gima ber ahinya ne joot kod jo ohala. E chenro mag keny, riwruok mar “boche makwar ma kelo ber” inyalo tiyogo mar jiwo tiende mor kendo medo ng’eyo ma ng’ato yudo kuom gik ma olosi gi maua. Ka tudruok gi ng’wech mar kit oganda kod loso gik manyien, nyinge ma opogore opogore kod kit maua makende nyalo lokore obed gik ma itiyogo e loso, nyaka e gik ma wuok kuomgi kaka ng’ado otas kod loso gik moko. Gima miyo ng’ato bedo gi teko mar kit oganda ok en gik ma omedore gi ng’ato owuon, to en ng’ado bura ma ng’ato nyalo ng’ado e kind kido mag kit oganda mopogore opogore kod kit oganda machon.

Penjo ma ji penjoga
Penjo: En lowo mane ma owinjore gi yien mag peon?
A: Peonies dongo maber e lowo ma nigi pi maber, ma nigi lum, kendo ma onge ng’ich kata ma nigi alkali matin. Owinjore ilos lowo ma nigi lowo maber kapok ipidhi.
Penjo: Bende yien mag peoni dwaro ler mang’eny mar chieng’?
A: Ee, yien mag peon dwaro ni chieng’ obed kuom seche ma dirom 6 e odiechieng’ achiel; ler ma ok oromo biro ketho dongruok mar maua.
Penjo: En karang’o ma en kinde maber mar pidho yien mag peon?
A: Kinde mar ng’ich e kinde maber mar pidho yien mag peonies, ma thothne chakore e dwe mar Septemba nyaka Oktoba, ma en kinde ma konyo e dwoko ng’injo mag yien.
Penjo: Ang’o ma gin kit peony madongo?
A: Peony mang’eny gin kaka peon mag Central Plains, peon mag Nyanduat ma Ugwe, Peon mag Jiangnan, kod Peon mag Ugwe ma Nyanduat.
Nods mag Hoot: peony ma pink marateng', piny China joloso peony ma pink marateng', jochiw mwandu, kambi
